28 Mart 2015 Cumartesi

Kırkpınar Şenlikleri

Bugün size Türklerin ata sporlarında güreşin hala canlı tutulduğu güreş şekillerinden Edirne Kırkpınar Yağlı güreşleri hakkında kısa bilgi vermeye çalışacağız. Zamanında yeşilçam fillerinde sürekli karşımıza çıkan, çocuk genç yaşlı ayrımı yapılmadan zevkle izlenen filmlerde güreş işlenmekte iken, son zamanlarda işlenen dizi ve filmlerde maalesef bunu görmek imkansız hale geldi.
Edirne'nin geleneksel yağlı güreşi Kırkpınar, yalnızca bir güreş olayı değil, kentte yaşamı da etkileyen bir olaydır. 2016 yılında 655'incisi yapılan Kırkpınar güreşleri efsanevi bir kökene dayanır. Bu bölümde Kırkpınar Etkinliği, tarihi geçmişi, gelenekleri, söylenceleri ve günümüzdeki konumuyla değerlendirilecektir.
Kırkpınar Söylencesi
Orhan Gazi'nin Rumeli'yi ele geçirmek amacıyla düzenlediği seferler sırasında, kardeşi Süleyman Paşa 40 askerle Domuzhisarı üstünde yürür. Salla karşı kıyıya geçerler. Domuzhisarı'nı ele geçirirler. Öbür hisarların da ele geçirilmesinden sonra, 40 kişilik öncü birlik geri döner.İşte bu sefer sırasında gruptaki askerler, mola verdikleri her yerde güreşe tutuşurlarmış, bu birlikten iki yiğitin tutuştukları güreşte ise bir türlü kazanan olmazmış. Önce şimdi Yunanistan sınırlar içindeki Samona'da güreşe tutuşmuşlar,günlerce süren güreşte çiftin yenişememiş. Daha sonra, Hıdrellez gününde, Ahırköy çayırında(bazılarına göre Edirne'ye 17 km. ötede Ortaköy Şosesi üzerlerinde), aynı çift yeniden güreşe tutuşmuş.Sabahtan gece yarısına değin süren güreşte, ikisi de solukları kesilip çayıra yığılıp kalmış, vefat etmişler.Arkadaşları da onları bir incir ağacı altına gömmüş.
Yılllar sonra çıktıkları bir başka seferde arkadaşlarının mezarı başına gelen savaşçılar, burada akan gür bir pınar görürler. Halk orada yatanların "Kırklardan" (ermiş) olduğuna inanır. Yöreyi Kırkpınar diye adlandırır. Bir söylenceye göre de, oraya ayak basanlar 40 kişi olduklarından adı Kırkpınar kalmıştır. Sonraki yıllarda aynı yerde ölen kişilerin anısına güreş tutulmaya başlanmıştır. Zamanla gelenekselleşmiş ve Kırkpınar Yağlı güreşlerine dönüşmüştür.


Bir başka Kırkpınar değerlendirmesi de; bu güreşlerin, Türkler Edirne'yi almadan yüz yıl önce Rumeli'ye geçen Sarı Saltuk tarafından oralara taşındığı ve Türklerin sonradan Sultan I.Murat döneminde bu güreşlere sahip çıktığı yönündedir.
Cumhuriyet Döneminde Kırkpınar Güreşleri

Kırkpınar Güreşleri, önce Balkan Savaşları; sonra I.Dünya Savaşı ve Yunan İşgali nedeniyle sınırlarımızın geçirdiği değişiklikler yüzünden asıl yerinde (Yunanistan'ın Samona Köyü Merası) ve kendi düzeninde yapılamazken, bir süre, Edirne dışında kalan ve Virantekke denilen yerde gerçekleştirilmiştir.

Cumhuriyet sonrasında (1924) ise, Kırkpınar adıyla değilse bile, ilk güreşler; dönemin Edirne Milli Eğitim Müdürü İsmail Habib Sevük tarafından, Türk Ocağı'na yardım amacıyla ve Sarayiçi'nde düzenlenmiştir.

Sonra bir süre Kırkpınar ağaları tarafından düzenlenen güreşler, izleyen yıllarda, Çocuk Esirgeme Kurumu ve Kızılay yöneticileri tarafından kurum yararına gerçekleştirilmiş; 1946 yılında Edirne Belediyesine geçmiştir.
Başpehlivan

Kırkpınar'ın en büyük ödülünü Başpehlivan alır ve bir yıl süreyle Türkiye Başpehlivanı ünvanını elinde tutar. Bu ünvanı üç yıl arka arkaya koruduğu takdirde Altın kemerin sahibi olur. Diğer kategorilerde birinci olanlara ve dereceye giren pehlivanlara verilen ödül ise özendirme niteliğindedir. Pehlivan ödülü para olacağı gibidir. Eski yıllarda Başpehlivana deve, baş-altı pehlivanına boğa, büyük-orta ya kısrak, diğer boylara da bunlara benzer ödüller verilirdi.
edirne .gov.tr




Edirnevdb gov tr

8 yorum:
Yap yorum
  1. Memleketimin etkinliğine bir kerede olsa katılamadım ona yanarım:)

    Sansyorumu

    YanıtlaSil
  2. 2 kere gittiydim bambaşka havası var ortamın tavsiye ederim arkadaşlar hem Edirneyi gezip ciğer tava yersiniz hem Kırkpınar şenliklerine katılırsınız

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Evet sadece güreş diye düşünmemek lazım, belkide güreşin sadece vesile olduğunu göreceksiniz.

      Sil
  3. Çok merak ediyorum ya, inşallah bir gün fırsatım olur da gidip izleyebilirim. Çok ilgi alanım olmasa da güreşi severim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merak etmeyin ortam sizin o tarafa ilginizin dönmesini sağlayabilir

      Sil
  4. gerçekten çok zevki kısmetse bu sene gidip yerinde görmek isterim

    YanıtlaSil
  5. geçen yılki kırkpınar şenliklerinde ben de vardım ve çok komik gelmişti bana birkaç arkadaş katılmıştık. Bir de Fatih Ürek kırkpınar ağası seçildiğinde oradaydık gülmekten yorulduk resmen...

    YanıtlaSil

Cennet Vatanımızın en güzel yerlerini görmeye fırsatı olmayanlar ve bu fırsatı yakalayanlara rehber olmak amacıyla açılan site...
Sayfamıza Abone olun